Cəfərov
Telman Həmzağa oğlu
Direktor, filologiya elmləri doktoru, professor
Bakı Slavyan Universiteti Humanitar Liseyinin
direktoru, Pedaqoji fakültənin Rus ədəbiyyatı və onun tədrisi
metodikası kafedrasının professoru.
1985-ci ildə M.F.Axundov ad. APRDƏİ-ni (indiki
Bakı Slavyan Universitetitni) fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş,
tələbə mübadiləsi xətti ilə 1983-1984-cü dərs ilində Həştərxan
Pedaqoji İnstitutunun filologiya fakültəsində təhsil almışdır.
1985-1988-ci illərdə təyinatla Yardımlı rayonu Vəlixanlı kənd
məktəbində rus dili müəllimi işləmişdir. 1988-1991-ci illərdə
M.F.Axundov ad. APRDƏİ-nin nəzdində əyani aspiranturada «Rus
ədəbiyyatı» ixtisası üzrə təhsil almış, bu müddət ərzində
(1988-1989) ordu sıralarına xidmətə çağırılmışdır. Əyani aspiranturanı
vaxtından əvvəl başa çatdırmış və 1992-ci ildə «M.Y.Lermontovun
nəsr əsərləri Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığı və tərcümələrində»
adlı namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir («Rus ədəbiyyatı»
- 10.01.01 və Azərbaycan ədəbiyyatı – 10.01.03 ixtisasları
üzrə).
1991-ci ildən bu günədək kafedranın laborantı,
baş laborantı, müəllimi, dosenti və professoru vəzifələrində
çalışmışdır, eyni zamanda Universitetin nəzdində fəaliyyət
göstərən liseyin ( 1996-cı ildən «Turan» liseyi, 2000-ci ildən
«Humanitar lisey» adları altında) direktorudur, 1993-cü ildə
yaradılmış və bu gün də öz fəaliyyətini davam etdirən «Mütərcim»
Tərcümə və Nəşriyyat-Poliqrafiya Mərkəzinin təsisçisidir.
2004-cü ilin aprel ayında «Qədim rus ədəbiyyatında
slavyan-türk əlaqələri» mövzusunda doktorluq dissertasiyası
(Dünya ədəbiyyatı (Rus) – 10.01.02) müdafiə etmişdir.
Əsas elmi işləri
Monoqrafiyaları və tərtib etdiyi
kitablar
М.Ю.Лермонтов. Очерк творчества, Баку, Азерб. книж.
палата, 1997, 76 с.
Древняя Русь и тюрки: в летописях, воинских и исторических
повествованиях, Баку, ИПО «Азербайджанская национальная
энциклопедия», Баку, 2002, 256 с.
Тюркские элементы в русской литературе ХВ-ХВЫЫ веков,
Москва, 2003, 100 с.
Славяно-тюркские связи в литературе Древней Руси, Баку,
Китаб алями, 2003, 288 с.
Gümüş dövrün sirləri (Kamal Abdullanın tərcümələri).
Məqalələrin müəllifi və tərtibçi, Bakı, Mütərcim, 2002.
Sbornik kontrolğnıx rabot po russkomu əzıku i literature
dlə 2-11 klassov azerbaydjanskoy şkolı, Bakı, Mutardjim,
2003, 112 s. (v soavtorstve s M.Qiəsbeyli).
M.Y.Lermontov. Seçilmiş əsərləri, Bakı, Öndər, 2005
(Tərtibçi və Ön sözün müəllifi).
A.S.Puşkin. Seçilmiş əsərləri, Bakı, Lider, 2005 (Tərtibçi)
A.S.Puşkin. Seçilmiş əsərləri, 2 cilddə, Bakı, Avrasiyapres,
2007 (Tərtibçi və Ön sözün müəllifi).
M.A.Şoloxov. Sakit Don, Bakı, Avrasiyapres, 2007 (Tərtibçi
və Ön sözün müəllifi).
Dərsliklər və dərs vəsaitləri
Проза М.Ю.Лермонтова в азербайджанском литературоведении
и переводах. Пособие для спецкурсов по русско-азерб. лит.связям,
Баку, 1993, 126 с..
Русская литература первой половины 19-го века, Баку,
1999 (соавтор).
Программа по истории русской литературы, Баку, 2002
(соавтор).
Программа по литературе для 5-11 классов общеобразовательных
школ республики с русским языком обучения, Баку, 2006
(соавтор).
Литература. Учебник для 7-го класса общеобразовательных
школ республики с русским языком обучения, Баку, 2006
(соавтор).
Литература. Учебник для 8-го класса общеобразовательных
школ республики с русским языком обучения, Баку, 2006
(соавтор).
Məktəblinin ədəbiyyat lüğəti, Bakı, 2007 (müəlliflərdən
biri).
Məqalələr (150-dən çox)
Отражение русско-тюркских отношений 15-16-го веков в
«Казанской истории» // Русистика в СНГ, СПб, Златоуст,
2002, с.92-103.
Тюркские элементы в «Повести временных лет» // Диалог
литератур, Болгария (Шуменский университет), 2002, с.92-103;
Кыргызская государственность: история и современность,
Бишкек, 2005, с.125-132
Русско-турецкие контакты в описании русских посольских
повестей // Герменевтика древнерусской литературы, Москва,
ИМЛИ им. М.Горького, ИЗд-во «Языки славянской культуры»,
с. 887-893.
Дискуссия вокруг лермонтовской записи азербайджанского
народного сказания «Ашыг Гариб» // Русский язык и литература
в Азербайджане, Баку, 2004, № 4, с. 64-70.
Образ Магмет-салтана в «Повести о взятии Царьграда турками»
// Лит. Азербайджан, Баку, 2003, с.84-89.
«Сказание о Мамаевом побоище» в цикле произведений о
Куликовской битве// Bakı Slavyan Universitetinin Elmi
əsərləri, Dil və ədəbiyyat seriyası, Bakı, 2004, № 1,
s. 124-130.
Günümüzün ən ağrılı problemi – repetitorluq // Azərbaycan
müəllimi, 2005, 11 mart və s.
Q.V.Nosovski, A.T.Fomenko. Rus, İngiltərə və Romanın
qədim tarixinin yeni xronologiyası və konsepsiyası (Bir
neçə fəslin tərcüməsi) // Mütərcim, 1988, № 3, s. 77-81.
S.A.Pletnyova. Poloveslər (Bir neçə fəslin tərcüməsi),
// Mütərcim, 1998, 2000, № 1.
R.N.Saviski. Rus tarixinin Avrasiya konsepsiyası //
Azadlıq, 2000, 4 iyul.
E.Xara-Davan. Monqol Rusu. Çingiz xan və monqol sferası
(bir neçə fəslin tərcüməsi) // Mütərcim, 2003, № 3-4;
2004, № 1-2.
F.M.Dostoyevski. Karamazov qardaşları. Dörd hissədən
ibarət roman. (Romanın iki hissəsinin tərcüməsi) // Mütərcim,
2005, № 1, 2-3; 2006, № 1-2; 2007, № 1-2.
Dövri elmi, bədii və tərcümə
nəşrlərində iştirakı
1996-cı ildən nəşr olunan «Mütərcim» jurnalının baş
redaktoru;
2003-cü ildən yeni tərtibatla işıq üzü görən «Azərbaycanda
rus dili və ədəbiyyatı» jurnalının baş redaktorunun müavini;
1997-ci ildən mütəmadi olaraq nəşr olunan «Humanitar
elmlərin aktual problemləri» adlı ali məktəblərarası elmi
məcmuəsinin buraxılışına məsul şəxs;
2006-cı ildən nəşr olunan «Azərbaycanda xarici dillər»
jurnalının redaksiya heyətinin üzvü və s.
Müxtəlif şuralarda iştirakı
BSU Elmi Şurasının üzvü, Elmi Şuranın Elm və təhsil
komissiyasının sədri;
Azərbaycan Resrublikası Təhsil Problemləri İnstitutu
nəzdində fəaliyyət göstərən Dissertasiya şurasının üzvü;
Azərbaycan Resrublikası Təhsil Nazirliyində «Ədəbiyyat»
fənni üzrə (rus bölməsi üçün) milli kurrikulum qrupunun
üzvü;
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Tərcümə şurasının və Nəzarət-təftiş
komissiyasının üzvü.
Beynəlxalq tədbirlərdə iştirakı
1998-ci ildə Budapeştdə keçirilən tədris ədəbiyyatlarının
tərtibi və nəşri üzrə həftəlik seminar-treninqin iştirakçısı;
1999-2000-ci illərdə Tbilisidə tədris ədəbiyyatlarının
tərtibi, nəşri və marketinqi üzrə keçirilən seminar-treninqlərin
iştirakçısı;
2002-ci ildə ROSZARUBEJSENTR-in rus dilinin xarici dil
kimi tədrisi ilə bağlı təşkil etdiyi konfrans və seminar-treninqlərdə
iştirak (Moskva);
2003-cü ildə Moskva Dövlət Pedaqoji Universiteti və
Moskva Açıq İnstitutunda təkmilləşdirmə keçən rus dili
və ədəbiyyatı müəllimləri qrupuna rəhbərlik;
2003-cü ildə rusdilli məktəblərin direktorları üçün
beynəlxalq seminarda iştirak (Moskva);
2004-cü ildə M.Qorki adına Dünya Ədəbiyyatı İnstitutunda
fəaliyyət göstərən Qədim rus ədəbiyyatı həvəskarları cəmiyyətinin
seminarlarında iştirak və çıxış;
2004- cü ildə MDB ölkələrində ümumi tədris məkanının
yaradılması ilə bağlı Rusiya Xalqlar Dostluğu Universitetində
keçirilən konfransda iştirak;
2005-ci ildə Moskvada, Tbilisi və Batumidə keçirilən
MAPRƏL tədbirlərində iştirak;
2005-ci ildə rus dili və ədəbiyyatının tədrisi ilə bağlı
Neva Dil və Mədəniyyət İnstitutunda keçirilən konfrans
və seminar-treninqlərdə iştirak.
2006-cı ildə Moskvada keçirilən Beynəlxalq “Bibliobraz”
festivalında iştirak;
2007-ci ildə Moskvada keçirilən “Rus dili və pravoslav
mədəniyyəti” tədbirində iştirak;
2008-ci ildə bir qrup ziyalılarla birgə İran İslam Respublikasında
— Tehran Universitetində olmuşdur.
Azərbaycan
Cəfərov
Telman Həmzağa oğlu 
